بیضای اردبیلی

میرزا صادق از شاعران بزرگ معاصر متولد 1226 شمسی در اردبیل متخلص به بیضا از شاعران معاصر اردبیل است.در سال 1226 شمسی در اردبیل متولد گردید. او شغل تجارت داشته و به وارد و صادر نمودن پوست بره اشتغال می ورزید. طبع شعر قوی و مطالعات زیادی داشته است. اشعارش غالبا به زبان ترکی و در مدایح و مرثیه سرایی اهل بیت بوده است. در گفته هایش ذوق عرفانی به چشم میخورد. و به گفته یکی از نوادگانش خود بیضا در ایام بیماری مشرف به موتش سروده هایش را که با مرکب نوشته شده بوده است درظرف آبی ریخته وشسته است.با این حال جسته گریخته ازاشعار او در یادداشتهای دیگران باقی مانده است.دو بیت زیر نمونه ای ازاشعار ترکی اوست.بیضاء در نفسیر قرآن شریف ، نهج البلاغه و آثار گرانپایه متقدمین از قبیل : سنائی ، عطار ، خاقانی ، سعدی ، حافظ ، مولوی ، فضولی و سایر قلمداران عرصه شعر و ادب و عرفان مطالعات عمیقی داشته ، در کنار این ذخایر و گنجینه های فنا ناپذیر علوم بیان و کلام ، عروض و بدیع و قافیه ، فلسفه و منطق و النهایه آنچه را که در پرورش روح بلند یک شاعر عارف ضرورت دارد به خوبی فرا گرفته است . میگویند مرحوم بیضاء به دلیل احاطه به علوم اسلامی و مسائل فقهی ، گاهی اوقات وکالت اشخاص را قبول و در دعاوی مطروحه در محاکم از حقوق موکلین خود دفاع میکرده است.

دیوان شعر استاد با نام ( کلام بیضای اردبیلی ) در 510 صفحه از سوی تنی چند از علاقمندانش گرد آوری و با همت هیأت اردبیل شناسی و صندوق قرض الحسنه مهدیه با یک پیشگفتار و سه مقدمه در خرداد سال 74 چاپ و منتشر گردید .

بیضادر سال 1301 شمسی در زادگاهش اردبیل در سن 75 سالگی دعوت حق را لبیک گفت ، جسمش در شهیدگاه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی ( آرامگاه شهدای جنگ چالدران ) به خاک سپرده شد و روحش به ملکوت اعلی پیوست.

 

قضـا کاتیبلـری دونیــا ائــویـن غمخـانـه یازمێشـلار

فراغت ایسته‌سـه هرکس اوْنی دیوانـه یازمێشـلار

خلیله حؤکم اوْلۇندێ تاکه اوْغلۇن کسمه قۇربانـێ

بـۇ قۇربانێ ازه‌ل گۆندن شه-ی-مردانـه یازمێشـلار

***************************

سنه ائی مدّعی گر عئشق حۆسئندی پیشـه

قوْرخما محشـه‌رده امـانـدی ایلـه‌مــه انـدیشـه

دۇت حۆسئن دامـه‌نینـی خاتمـه وئر تشویشـه

عاشیقون بیله‌م قبرده کئچه‌ر آسان گئجه‌سی

**********************

شعری دیگر از استاد بیضا که در اینترنت یافتم، فکر کنم از یادداشتهای آقای اصغر فردی باشد.

تـا آتش-ی-اشراره حۆسئن خئیمه‌سی یانـدێ

گۆن باتدێ، عدو یاتـدێ، شفق قـانـه بـوْیانـدێ

فـریاد-وْ-فغـــان جـــوهــر-ی-ذرّاتـــه داغێلـــدێ

آوای-ی-حۆسئن وای اودی هـر یـانـدا عیانــدی

بـۇ مـاتــم-ی-عظمـاییـده لاهـوتیلـه ناسـوت

حئیراندی، پریشاندی و انگشت به دهانـدی

تنهـا نـه قـراپـوش اوْلۇب کعبـه بـو غمـده

ناقوس-ی-کیلیساده ده فریـاد-وْ-فغـانـدی

خون-ی-حق-وْ-ناحق تؤکۆلۆب کرب-وْ-بلایه

شـرحــی مــرج البحـر و لا یلتقــی‌یانــدێ

تکفیـر ایلـه‌مـه گـر دیسه‌م الله حسین دور

واللهـی و بـالله ، او همیـن و بـۇ همـانـدی

من چکمه‌ره‌م ال دامن-ی-شاه-ی-شهدادن

شـاه-ی-شهـدا دامنـی مـافـوق-ی-جنانـدی

ای کاش اوْلا بیضـا سر-ی-کویینده غباری

هرچندکی بیضا ید-ی-بیضای-ی-زمانـدی

مجموعه اشعار آذری برای موبایل با فرمت جاوا

امیدوارم لذت ببرید

دانلود

شعر استاد شهریار برای امام حسین (ع)

شیعیان دیگر هوای نینوا دارد حسین

کوی دل با کاروان کربلا دارد حسین

ازحریم کعبه جدش به اشک شست دست

مروه پشت سر نهاد اما صفا دارد حسین

می برد در کربلا هفتاد ودو ذبح عظیم

بیش از این ها حرمت کوی منی دارد حسین

پیش رو راه دیار نیستی کافیش نیست

اشک وآه عالمی هم درقفا دارد حسین

بس که محملها رود منزل به منزل با شتاب

کس نمی داند عروسی یا عزا دارد حسین

رخت ودیباج حرم چون گل به تاراجش برند

تا بجایی که کفن از بوریا دارد حسین

بردن اهل حرم دستور بود و سر غیب

ور نه این بی حرمتی ها کی روا دارد حسین

سروران پروانه گان شمع رخسارش ولی

چون سحر روشن که سر از تن جدا دارد حسین

سربه قاچ زین نهاد این راه پیمای عراق

می نماید خود که عهدی با خدا دارد حسین

او وفای عهد را با سرکند سودا ولی

خون به دل از کوفیان بی وفا دارد حسین

دشمنانش بی امان و دوستانش بی وفا

با کدامین سر کند مشکل دو تا دارد حسین

سیرت آل علی با سرنوشت کربلاست

هر زمان از ما یکی صورت نما دارد حسین

آب خود با دشمنان تشنه قسمت می کند

عزت وآزادگی بین تا کجا دارد حسین

دشمنش هم آب می بندد به روی اهل بیت

داوری بین با چه قومی بی حیا دارد حسین

بعد از اینش صحنه ها و پرده ها اشکست وخون

دل تماشا کن چه رنگین سینه ما دارد حسین

ساز عشقست وبه دل هر زخم پیکان زخمه ای

گوش کن عالم پر از شور و نوا دارد حسین

دست آخر کز همه بیگانه شد دیدم هنوز

با دم خنجر نگاهی آشنا دارد حسین

شمر گوید گوش کردم تا چه خواهد از خدا

جای نفرین هم به لب دیدم دعا دارد حسین

اشک خونین گو بیا بنشین به چشم شهریار

کاندر این گوشه عزای بی ریا دارد حسین

شعری از شهریار ویژه ماه محرم

  استاد محمد حسین شهریار

 

حسینه یئرلر آغلار گؤیله ر آغلار 

بتول و مصطفی پیغمبر آغلار

حسینون نوحه سین دلریش یازاندا

موسلمان سهلدیر که کافر آغلار

کور اولموش گؤزله رین قان دوتدو شومرون

کی گؤرسون اؤز الینده خنجر آغلار

حسینون کؤینه گی زهرا الینده

چکر قئیحا قیامت ، محشر آغلار

آتاندا حرمله ، اوخ کربلاده

گؤرئیدین دوشمن آغلار ، لشگر آغلار

قوجاغیندا ، گؤرئیدین ام لیلا

آلیب نعش علی اکبر آغلار

رباب ، نیسگیل دؤشونده سود گؤره نده

علی اصغری یاد ائیله ر آغلار

باشیندا کاکل اکبر هواسی

یئل آغلار ، سنبل آغلار ، عنبر آغلار

یازاندا آل طاها نوحه سین من

قلم گؤردوم سیزیلدار ، دفتر آغلار

علی ، شق القمر ، محراب تیلیت قان

قولاق وئر ، مسجید اوخشار منبر آغلار

علیده ن شهریار ، سن بیر اشاره

قوجاقلار قبری ، مالک اشتر آغلار 

دانلود کتاب آذری برای موبایل (علیرضا ذیحق)

 

 

۱- قرآن ناغیل لاری      download

۲- آهولار و یاهولار (حئکایه لر)  DOWNLOAD            

۳- سون پاریلتی(شعر لر )      download  

۴- باشی بلالی دیلیمیز ( طنز حئکایه لر)    download

دانلود دیوان و اشعار معجز شبستری و استاد شهریار (به چند زبان)

---

شبسترلي معجز:

1. شبسترلي معجزين ديواني ( ايكينجي بولوم ) ( توركي ، عري اليفباسيله ، PDF  فرمتينده )

2. شبسترلي معجزين ديواني ( اوچونجو  بولوم ) ( توركي ، عري اليفباسيله ، PDF  فرمتينده )

محمد حسين شهريار:

1. شهريارين توركجه شعرلري و حيدربابا ( توركي ، لاتين اليفباسيله ، وب صحيفه سي )

2. حيدر بابايا سلام (توركي،عرب اليفباسيله،PDF فرمون دا)

3. حيدربابايا سلام (توركي - فارسي ، عرب اليفباسيله ،  وب صحيفه سي)

4. حيدربابايا سلام (انگليزجه ترجمه ، وب صحيفه سي)

شعر تركي از عاصم اردبيلي(قانلی سحر)

فلکین قانلی الیندن بیر آتیلمیش یئره اندی،
بیر فلاکت آنانین جان شیره سیندن سودون امدی،
بوللو نیسگیل شله سین چیگنینه آلدی
تای توشوندان دالی قالدی،
ساری گول مثلی سارالدی
گونو تک باغری قارالدی

خان چوبانسیز سئله تاپشیرسین اوزون،
یوردوموزا بیر سارا گلدی
بیر وفاسیز یار الیندن یارا گلمز سانا گلدی
بیر یازیق قیز، جان الیندن جانا گلمز جانا گلدی
کئچه جکده الموت دامنه سیندن بورایا درمانا گلدی
بیرآدامسیز سوری آدلی، الی باغلی، دیلی باغلی!
سوری کیم دیر؟
سوری بیر گول دی جهنمده بیتیبدیر
سوری بیر دامجی دی، گوزدن آخاراق اوزده ایتیبدیر
سوری یول- یولچوسودور، ایری ده یوخ، دوزده ایتیبدیر
سوری، بیر مرثیه دیر اوخشایاراق سوزده ایتیبدیر
او کونول لرده کی ایتمیش دی ازلدن، اودو گوزدن ده ایتیبدیر
سوری بیر گوزلری باغلی، اوزو داغلی سوزوداغلی،
اولوب هاردان هارا باغلی!
 

 

ادامه نوشته

اینم یه شعر بسیار زیبا از استاد شهریار

اولدوز ساياراق گوزله ميشم هر گئجه ياری

گج گلمه ده دير يار يئنه اولموش گئجه ياری 

گؤزلر آسيلی يوخ نه قارالتی نه ده بير سس

باتميش گولاغيم گؤرنه دؤشور مکده دی داری

بير قوش آييغام! سويليه رک گاهدان اييلده ر

گاهدان اونودا يئل دئیه لای-لای هوش آپاری 

ياتميش هامی بير آللاه اوياقدير داها بير من

مندن آشاغی کيمسه يوخ اوندان دا يوخاری 

قورخوم بودی يار گلمه يه بيردن ياريلا صبح

باغريم ياريلار صبحوم آچيلما سنی تاری! 

دان اولدوزی ايسته ر چيخا گؤز يالواری چيخما

او چيخماسادا اولدوزومون يوخدی چيخاری

گلمز تانيرام بختيمی ايندی آغارار صبح

قاش بيله آغارديقجا داها باش دا آغاری

عشقين کی قراريندا وفا اولمياجاقميش

بيلمم کی طبيعت نيه قويموش بو قراری؟ 

سانکی خوروزون سون بانی خنجردی سوخولدی

سينه مده أورک وارسا کسيب قیردی داماری 

ريشخندله قيرجاندی سحر سويله دی: دورما

جان قورخوسی وار عشقين اوتوزدون بو قماری 

اولدوم قره گون آيريلالی او ساری تئلدن

بونجا قره گونلردی ایدن رنگيمی ساری 

گؤز ياشلاری هر يئردن آخارسا منی توشلار

دريايه باخار بللی دی چايلارين آخاری

از بس منی ياپراق کيمی هيجرانلا سارالديب

باخسان اوزونه سانکی قيزيل گولدی قيزاری 

محراب شفقده ئوزومی سجده ده گؤردوم

قان ايچره غميم يوخ اوزوم اولسون سنه ساری 

عشقی واريدی شهريارين گللی- چيچکلی

افسوس قارا يل اسدی خزان اولدی بهاری

آنا یوردوم آذربایجان

یاشا آذربایجان

       چوخ کئچمیشم بو داغلاردان                    دورنا گوزلو بولاغلاردان،
                                                       
       آیریلارمی کونول جاندان؟                        آذربایجان! آذربایجان!

       یاشا،یاشا،آذربایجان!                             آی آنام –آذربایجان!

       ائل بیلیر کی سن منیمسن،                   یوردوم،یووام،مسکنیمسن،

       آنام،دوغما وطنیمسن                            آذربایجان!آذربایجان!

       یاشا،یاشا،آذربایجان!                             آی آنام –آذربایجان!

       داغلارینین باشی قاردیر                          آغ اورپگی بولودلاردیر 

       اوغلون،قیزین بختیاردیر                            آذربایجان! آذربایجان            

       یاشا،یاشا،آذربایجان!                              آی آنام –آذربایجان

شهریارین انتظاری

انتظار چکمک دن چتین ایش یوخ.تکجه انتظار چکن عاشقلر بو شعرین نه قدر آجی اولدوغونی دوشونرلر.

شهریارین سئوگیسینی رضا شاهین عمی سی اوغلو زورولا آلیر و سئوگینین آناسی صون دفعه اولاراق اونو شهریارلا تهرانین بهجت آباد پارکیندا گوروشدورمک سوزونی وئریر.شهریار او گئجه نی سحره قدر اوردا گالیر.بو شعر او گئجه نین وصفی دیرو منیم احوالاتیمین وصفی!

بهجت آباد خاطره سی 

اولدوز ساياراق گوزله ميشم هر گئجه ياری

گج گلمه ده دير يار يئنه اولموش گئجه ياری

 

گؤزلر آسيلی يوخ نه قارالتی نه ده بير سس

باتميش گولاغيم گؤرنه دؤشور مکده دی داری

 

بير قوش آييغام! سويليه رک گاهدان اييلده ر

گاهدان اونودا يئل دئیه لای-لای هوش آپاری

 

ياتميش هامی بير آللاه اوياقدير داها بير من

مندن آشاغی کيمسه يوخ اوندان دا يوخاری

 

قورخوم بودی يار گلمه يه بيردن ياريلا صبح

باغريم ياريلار صبحوم آچيلما سنی تاری!

 

دان اولدوزی ايسته ر چيخا گؤز يالواری چيخما

او چيخماسادا اولدوزومون يوخدی چيخاری

 

گلمز تانيرام بختيمی ايندی آغارار صبح

قاش بيله آغارديقجا داها باش دا آغاری

 

عشقين کی قراريندا وفا اولمياجاقميش

بيلمم کی طبيعت نيه قويموش بو قراری؟

 

سانکی خوروزون سون بانی خنجردی سوخولدی

سينه مده أورک وارسا کسيب قیردی داماری

 

ريشخندله قيرجاندی سحر سويله دی: دورما

جان قورخوسی وار عشقين اوتوزدون بو قماری

 

اولدوم قره گون آيريلالی او ساری تئلدن

بونجا قره گونلردی ایدن رنگيمی ساری

 

گؤز ياشلاری هر يئردن آخارسا منی توشلار

دريايه باخار بللی دی چايلارين آخاری

 

از بس منی ياپراق کيمی هيجرانلا سارالديب

باخسان اوزونه سانکی قيزيل گولدی قيزاری

 

محراب شفقده ئوزومی سجده ده گؤردوم

قان ايچره غميم يوخ اوزوم اولسون سنه ساری

 

عشقی واريدی شهريارين گللی- چيچکلی

افسوس قارا يل اسدی خزان اولدی بهاری

گوزل توركي شعر

 

Unutulmaz

Sənin eşqin mənə candır bilirsən can unutulmaz

Yaradan böylə yaradmış mənə canan unutulmaz

Qəlbimin sultanı sənsən başqalar xidmətə gəlmiş

Hamısın sildim ürəkdən ama sultan unutulmaz

Gözlərimdə ürəyimdə təkcə sənsən çünkü heç vaxt

O kaman qaş ox baxışlı dəli ceyran unutulmaz

O gözəl xatirələrdi o şirin sözlərimizdi

Keçsə min ildə onun üstünə hicran unutulmaz

O həqiqi o yalansız ürəyimdə qaynayan eşq

Səni bilməm amma məndə hətta bir an unutulmaz

Unutamam səni cana ınan olmaz necə ki yar

Ürəyimdə Ana yurdum Azərbaycan unutulmaz

Şair : Vəhid Şükürzadə

اونوتولماز

سنین عشقین منه جاندیر بیلیرسن جان اونوتولماز

یارادان بویله یارادمیش منه جانان اونوتولماز

قلبیمین سولطانی سنسن باشقالار خیدمته گلمیش

هامیسین سیلدیم اورکدن آما سولطان اونوتولماز

گؤزلریمده اورییمده تکجه سنسن چونکو هئچ واخت

او کامان قاش اوخ باخیشلی دلی جیران اونوتولماز

او گوزل خاطیره لردی او شیرین سؤزلریمیزدی

کئچسه مین ایلده اونون اوستونه هیجران اونوتولماز

او حقیقی او یالانسیز اورییمده قاینایان عشق

سنی بیلمم آما منده حتی بیر آن اونوتولماز

اونوتامام سنی جانا اینان اولماز نئجه کی یار

اورییمده آنا یوردوم آذربایجان اونوتولماز

شاعیر : وحید شکرزاده

بایاتیلار - از گنجینه ادبیات عامیانه آذربایجان

دو بیتی های بومی ادبیات شفاهی آذربایجان که در اکناف این دیار با نام بایاتی شهرت دارد یکی از رایجترین انواع منظوم ادبیات عامیانه این سرزمین است .
بایاتیها از نظر انسجام شکل ، وسعت مضمون ، ترنم موسیقی و تموج ذوق و احساس در ردیف جذابترین و شورانگیزترین آثار بدیع فولکلوریک جای می گیرند.این نغمات نغز و دلکش که از زندگی و عواطف و رازها و نیازهای مردم ساده و پاکدل مایه می پذیرند و در قالب الفاظی روان و بی تکلف جای می گیرند،از چنان لطف و خلوص و صفا و صراحتی برخوردارند که بخصوص وقتی با آهنگ ویژه خود و با نوائی گیرا خوانده شوند، عنان از کف دل می ربایند و سرشک بر چهره احساس می افشانند.
ارادت و اعتقاد مردم ساده ی صحرا و شهر و روستا به این آثار موزون و دلفریب تا بدان پایه است که بایاتی ها را حسب حال و آیینه سرنوشت نمای خویش می پندارند و بهنگام ملال و سرگشتگی و حرمان برآن توسل می جویند و بعنوان تفال از آن مدد و مراد می طلبند.
******
عنوان بایاتی ها به احتمال زیاد از نام «بیات»یا«بایات» ماخوذ است.بایات ها از جمله قبائل متعددی بودند که در دورانهای کوچ و اوتراق به آذربایجان آمده و در آنجا سکنی گرفته اند و بعد در ترکیب مردم این دیار مستهلک گشته اند .
حدس انتساب «بایاتی» به بایاتها وقتی قریب به یقین می شود که در موسیقی فولکلوریک آذربایجان نیز به نواهائی از قبیل افشاری و گرایلی بر می خوریم که عنوان آنها نیز از نام قبایل و اقوام گرفته شده است.
بطوریکه از منابع و قراین بر می آید ، بایاتها از موسیقی و ادبیات غنی سرشاری برخوردار بوده اند که پس از کوچ و اسکان در این ناحیه ، به مقیاس وسیعی شیوع یافته و در موسیقی و ادبیات عامیانه نواحی همجوار تاثیر گذاشته است و ما نشانه این تاثیر را در موارد زیاد و از آن جمله بصورت ترادف کلمه بایات با نام برخی از دستگاههای آواز ایرانی و نیز بصورت دستگاه آواز مستقلی به نام «بیاتی» در ترکیه مشاهده می کنیم.
نمونه های اولیه بایاتی ها مسلما در آغاز امر به وسیله شعراء و نوازندگانی که در ادبیات و موسیقی عامیانه ی آذربایجان به نام «عاشق» {آشیق}اشتهار دارند، بسلک نظم در آمده است.
در جریان قرن ده الی سیزده هجری ، ما به شعرا و نغمه پردازانی مانند امانی، عزیزی،ساری آشیق،صالح، مجروح،معصوم،بیکس،واقف،سالک،ذاکر و دیگران بر می خوریم که نمونه های دست اول بایاتی های آنان در جنگها و دست نویسهای مربوط به ادوار فوق به جای مانده است.
سرایندگان مذکور ،در ضمن سرودن نغمات و نواهای مختلف که معمولا به همراه ساز اجرا می شده ، بایاتی نیز گفته اند و بخصوص بایاتی های عزیزی و ساری آشیق در میان مردم دهان به دهان گشته و رواج عامه یافته است.
ولی بایاتی هایی که اکنون به مقیاس وسیع در میان مردم رواج دارند ، خواه احتمال شناختن سراینده و مصنف آنها در میان باشد ،یا نه ، تعلق به عامه دارند.
زیرا خلق در طول نسلها آنها را سینه به سینه بازگو کرده ، آنچه را که به زبان ذوق و سلیقه خود بیگانه دیده ، به یک سو نهاده و به اقتضای احساس و خواسته های عاطفی خود در آن دگرگونیها داده و به این ترتیب سکه فردی را از روی انها زدوده و به تملک گنجینه فولکلوریک عامه در آورده است.
******

ادامه نوشته

ادبیات آذربایجان در سدة 6 و 7 هجری

ادبیات آذربایجان در سدة 6 و 7 هجری

بنام خدا

 

با ورود سلجوقيان به آذربايجان، عصر درخشانی از ادبيات اين سرزمين آغاز شد. سلجوقيان از ترويج زبان پارسی فروگذار نبودند. در اين زمان چهار زبان عربی، فارسی دری، پهلوی و ترکی در آذربايجان رايج بود. در اين ميانه‌ی پرشور نشاط خاصی در ادبيات پديد آمد. نخستين کسی که پس از اسلام شعر پارسی گفته است، از آذربايجان بود: محمد بن بعيت والی متوکل در مرند. خراسان که در سده‌ی چهارم و آغاز سده‌ی پنجم خاستگاه شاعران برجسته‌ای چون رودکی بود، در اين زمان جای خود را به آذربايجان داد. تبريز مورد توجه شاعران قرار گرفت. در سده‌ی ششم بزرگ‌ترين شاعران پارسی گوی در آذربايجان ظهور کردند. شاعران آذربايجانی پديد آورنده‌ی شيوه‌ی تازه‌ای در ادبيات پارسی بودند که برخی آگاهان آن را سبک آذربايجانی نام نهاده‌اند. به دليل نزديکی آذربايجان به سرزمين‌های عرب نشين، نسبت به خراسان در شعر شاعران آذربايجان واژگان بيش‌تری از عربی راه يافته بود. اين سبک ادب پارسی را در ميان گرفت. در سده‌های پسين، زياده روی در بهره برداری از واژگان عربی، خود سبک مغلق و متکلفی را در نظم و نثر پارسی به نام سبک هندی پديد آورد.

در بخش شمالی آذربايجان نيز شيروان شاهان (که خود را از نسل ساسانيان می‌شمرده و بر شيروان، دربند و شماخی فرمان داشتند) به تشويق شعر و ادب پارسی پرداختند. شاعران برجسته‌ای چون مجيرالدين بيلقانی، ابوالعلاء گنجه‌ای، خاقانی شروانی، نظامی گنجوی، فلکی شيروانی و قوامی گنجه‌ای، از عنايات آنان بهره‌مند بودند.

در ميان اين شاعران ابوالعلاء گنجه‌ای به عنوان پيش کسوت شناخته می‌شود. او برترين شاعر دربار شيروان شاهان و استاد خاقانی بود. خاقانی با حمايت او وارد دربار شد. خاقانی (525-582ق) زبده‌ترين چکامه سرای تاريخ ادبيات ايران، دارای جايگاهی است که او را حسّان عجم ناميده‌اند. مجيرالدين بيلقانی (مرگ 594ق) شاگرد خاقانی بود. نظامی گنجوی (540-598ق) نقطه‌ی عطفی در ادب پارسی به ويژه در منظومه سرايي است. نظامی اگر چه ترک زبان بود ولی با تأکيد شيروان شاه مجبور شد آثار خود را به پارسی بنگارد گرچه ديوانی ترکی از وی در قاهره موجود است.

در ميان شاعران مورد تشويق سلجوقيان، شاعره‌ای نيز به نام مهستی گنجوی بود. او همسر امير احمد گنجوی معروف به ابن خطيب گنجه از شاعران زمان خود بوده و در دربار سلطان سنجر می‌زيست. به گفته‌ی آقای سعيد نفيسی، مهستی نام آورترين زنی است که به زبان پارسی شعر گفته است. تخصص او در سرودن رباعيات درباره‌ی پيشه‌وران و صنعتگران است. از ديگر شاعران آذربايجان در سده‌ی ششم می‌توان به فخرالدين قوامی گنجوی، اميرالدين مسعود مهندس نخجوانی، مغيثی گنجوی، کمال الدين مراغی، عزالدين شروانی، خطيب گنجوی، اقطع الدين بيلقانی و فلکی شروانی اشاره کرد.

 

ادامه نوشته

نيما غم دل گو که غريبانه بگرييم

نيما غم دل گو که غريبانه بگرييم
شاعر : شهريار
سر پيش هم آريم و دو ديوانه بگرييم               نيما غم دل گو که غريبانه بگرييم
از دل بهم افتيم و به جانانه بگرييم             من از دل اين غار و تو از قله‌ي آن قاف
چشمي به کف آريم و به اين خانه بگرييم          دوديست در اين خانه که کوريم ز ديدن
شمعيم که در گوشه‌ي کاشانه بگرييم             آخر نه چراغيم که خنديم به ايوان
بازآ به هم اي شاعر افسانه بگرييم          من نيز چو تو شاعر افسانه‌ي خويشم
با جوش و خروش خم و خمخانه بگرييم         از جوش و خروش خم وخمخانه خبر نيست
در فاجعه‌ي حکمت فرزانه بگرييم             با وحشت ديوانه بخنديم و نهاني
خرمهره ببينيم و به دردانه بگرييم            با چشم صدف خيز که بر گردن ايام
جغدي شده شبگير به ويرانه بگرييم          بلبل که نبوديم بخوانيم به گلزار
شمعي شده در ماتم پروانه بگرييم             پروانه نبوديم در اين مشعله، باري
با چشم خودي در غم بيگانه بگرييم      بيگانه کند در غم ما خنده، ولي ما
ما هم به تب طفل طبيبانه بگرييم         بگذار به هذيان تو طفلانه بگرييم

آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا ؟ (شهریار)

آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا ؟
بی وفا، بی وفا حالا که من افتاده ام از پا چرا ؟

نوشدارویی و بعد از مرگ سهراب آمدی
سنگدل این زودتر می خواستی حالا چرا ؟

عمر ما ار مهلت امروز و فردای تو نیست
من که یک امروز مهمان توام فردا چرا ؟

نازنینا ما به ناز تو جوانی داده ایم
دیگر اکنون با جوانان نازکن با ما چرا ؟

وه که با این عمر های کوته بی اعتبار
این همه غافل شدن از چون منی شیدا چرا ؟

آسمان چون جمع مشتاقان ، پریشان می کند
درشگفتم من نمی پاشد ز هم دنیا چرا ؟

شهریارا بی حبیب خود نمی کردی سفر
راه عشق است این یکی بی مونس و تنها چرا ؟

بی مونس و تنها چرا ؟

تنها چرا ؟ حالا چرا

منتخبی از اشعار فضولی

بیر نئچه سوز



عزیز اوخویانلار فضولینین ادبی و فلسفی مقامی چوخلار اوچون هله آیدین دگل ،دوغروسو فضولی بوتون تورک ائللری اوچون بویوک بیر شخصیت و داهی بیر فیلسوفدر ،انشاالله گلجکده بویوک و تاریخی اوستادین باره سینده اولدوقجا دانیشیلا.ایندی فضولی نین غزلریندن بیر نئچه نمونه بوردا گتیرمیشم،فقط ای عزیز اوخویانلار بیراز دقت ایله اوخویون تا لذت آپاراسیز،و سونونجی مطلبیم بودور کی اگر سیزلرده بو شعرلره ،باشقا تورک شاعرلردن ،شعر خاطرینیزده وارسا ،اضافه ائدین .ـــــ مرداویز



حیراندر سنه



ای ملک سیما که سندن ئوزگه حیراندر سنه حق بیلیر انسان دئمه ز هر کیم که انساندر سنه



وئرمییه ن جانین سنه بیلمه ز حیات جاویدان زنده و جاویداونا دئرلر که قرباندر سنه



عالمی پروانه شمع جمالین قیلدی عشق جان عالمسن فدا هر لحظه مین جاندرسنه



عاشقه شوقینله جان وئرمک ایکن مشکل دگل چون مسیحی وقتسن جان وئرمک آساندر سنه



چخسا یاریم گئجه لر اغیار طعنیندن ساقین سن مهی اوج ملاحتسن بو نقصاندر سنه



پادشاهیم ظلم ائدیپ عاشق سنه ظالم دئمیش خوبرو لردن یامان گلمه ز بو بهتاندر سنه



ای فضولی خوبرو لردن تغافلدر یامان گر جفا هم گلسه اونلاردان بیر احساندر سنه

ادامه نوشته

زبان آذری!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!( به خدا دروغه)

زبان آذری

این را بخوانید ولی به خودتان نگاه کنید تا پی به دروغ بودن این

 مطالب ببرید لزومی برای نقد نمیبینم

زبان آذری همان زبان ترکی ارانی بوده است

در نزد غالب محققین زبان کهن آذربایجان که دنبال رو منطق هستند تا احساس، مسئلهً زبان آذری به عنوان زبان مردم آذربایجان جنوب رود ارس بدیهی در نظر گرفته شده است؛ ولی وجود نام آذر در این باب لازمه اش این می بوده است که مردم آذربایجان ایران اساساٌ بعد از عهد اسکندر،آذری خوانده شوند ویا نیایی اساطیری با نام و نشان آذر(نه آذرپاد) داشته باشند که می دانیم در اصل چنین نبوده است؛ اسطوره ای هم که در اوستا مربوط به نبرد آذر با آژی دهاک (ضحاک، آستیاگ) است اشاره به نبرد کورش (آرا،آگرادات یعنی مخلوق آتش) با آستیاگ می باشد. ولی بر عکس این موضوع در مورد مردم آذربایجان شمال رود ارس یعنی اران (منسوب به آتش= آذری) یا همان آلوانیا و آگوانی (هردو به معنی سرزمین آتش) صادق است چه به طور ساده سرزمین آران کشورکورش (آرا، یعنی منسوب به آتش) و زرتشت (آرای آرایان) به شمار می رفته است که از این میان دلایل به نفع زرتشت سنگینی می کنند گرچه رود معروف آن جا یعنی کورا نام خود را از کورش دارد معهذا کشور کورش در اوستا نه اران بلکه ورنه (گیلان یعنی سرزمین جنگلی) به شمار می رفته است. در این باب باید افزود که مطابق خبر کتاب پهلوی شهرستانهای ایران، اران و آذربایجان در نام آتور پاتکان (جای نگهداری آتشها) با هم اشتراک داشته اند، بنا بر این نام زبان آذری را می توان نام فارسی همان زبان ترکی مردم آران گرفت چه خود این نام در زبان پر مایهً کردی به معنی سرزمین منسوب به آتش (= آذری) می باشد. پس نزد محققین وجود ریشهً کلمهً آذر در نام آتروپاتکان (آتورپاتکان، منظور آذربایجان جنوب رود ارس) تنها موجب بیراههً فکری در این راه شده است. مسلم به نظر می رسد مردم ترک زبان اران به واسطه کثرت نفوس و فشارهایی که به طور مستمر بر ایشان از سوی مردمان شمال قفقاز وارد می آمده است مجبور به مهاجرت به سوی ماد کوچک (آتروپاتکان) گردیده اند و طبیعی است که از این طریق زبان آذری (ارانی) خویش را نیز به تدریج جایگزین زبان مادی (اوستایی) و پهلوی مردم آذربایجان جنوب ارس می نموده اند و این تأثیر وقتی نقش اساسی به خود گرفت که بر اثر سیادت اعراب زبان پهلوی آذربایجان به حالت درحال احتضار پهلوی معّرب در آمد و گرگرهای اران در زمان رّوادیان خصوصاٌ ابومنصور روادی تبدیل به بازوی حکومتی گردیدند. بنابر این برای شناسایی اصل زبان آذری باید معانی لفظی اسامی اران (سرزمین آتش) و آذربایجان (سرزمین نگهداری آتش یا سرزمین سردار آتروپات) و حتی اسامی ارمنستان (سرزمین مردمی که توتمشان عقاب است) و همچنین گرجستان (یعنی سرزمین مردم کشاورز) مورد مّداقه قرار گیرند: بنیانگذار ایالت آذربایجان (آتروپاتکان) در تاریخ روشن است، چه می دانیم وی آتروپات سردارعهد داریوش سوم و اسکندر مقدونی بوده است. اما بنیانگذار شهرستان آتورپاتکان (اران ، آلوانی، آگوان) طبق کتاب پهلوی شهرستانهای ایران خود زرتشت (اران گشنسب) به شمار آمده است که

ادامه نوشته

قاراباغ بایاتیلاری

 قارا باغ قلبی یانیر

وارلیقین ظالم دانیر

مـیـن ایل لیک تاریخینی

 افسانه ــ ناغیل سانیر

  **********

  آمان نه اولدو او باغ

 کونلو میزده چوخدی داغ

 داشناق الینده قالیب

 ائللر یوردو قارا باغ

  **********

  اونایا خیال باخیر

 گوزومیزدن غضب شاخیر

 شوشا دا ظلم الیه

 حقسیز قانلار آخیر

  ***********

 کلبه جر یالقیز قالیب

 زیروه سین دوشمن آلیب

 کمک سیز ائلرینی

 داشناق لار قاچـقـیـن سالیب

 *************

 قان قارداش یاتما اویان

 دوشمن قاریشیندا دایان

 باش اوجا ائلین اوچون

 هر بیر اود گلسه ده یان

 *************

 آنالار دئیسین آغــی

 داغ چکمز بئله داغی

 ارمنی داشناق لاری

 داغیتدی قاراباغـی

 ************

 کوسیبدیر کوسگون دیل لر

 اوزانیب قانلی ِِِِِِِِِِِِِِِِائل لر

 قارا باغ دیاریندان

 دیدر گین اولوب دی ائللر

 ************

مختصری درباره استاد شهریار

استاد سيد محمد حسين بهجت تبريزي (شهريار) در سال ۱۲۸۵ هجري شمس در سال ۱۲۸۵ هجري شمسي در روستاي خشکاب در بخش قره چمن آذربايجان متولد شد. پدرش حاجي مير آقا خشکنابي و از وکلاي مبرز و مردي فاضل و خوش محاوره و از خوش نويسان دوره خود و با اينان و کريم الطبع بود.
او در اوايل شاعري بهجت تخلص ميکرد و بعداْ دوباره با فال حافظ تخلص خواست که دوبيت شاهد از ديوان آمد و خواجه تخلص او را شهريار تعيين کرد. او تحصيلات خود را در مدرسه متحده و فيوضات و متوسطه تبريز و دارالفنون تهران گذراند و تا کلاس آخر مدرسه طب تحصيل کرد و به مدارج بالايي دست يافت ولي در سالها آخر تحصيل اين رشته دست تقدير او را به دام عشقي نافرجام گرفتار ساخت و اين ناکامي موهبتي بود الهي؛ که در آتش درون وسوز و التهاب شاعر را شعله ور ساخت و تحولات دروني او را به اوج معنوي ويژه اي کشانيد تا جايي که از بند علائق رست و در سلک صاحبدلان درآمد و سروده هايش رنگ و بوي ديگر يافت و شاعر در آغازين دوران جواني به وجهي نيک از عهد اين آزمون درد و رنج برآمد و برپايه هنري اش به سرحد کمال معنوي رسيد. غالب غزلهاي سوزناک او که به دائقه عموم خوش آيند است. اين عشق مجاز است که در قصيده زفاف شاعر که شب عروسي معشوقه هم هست؛ با يک قوس صعودي اوج گرفته؛ به عشق عرفاني و الهي تبديل ميشود. ولي به قول خودش اين عشق مجاز به حالت سکرات بوده و حسن طبيعت هم مدتها به همان صورت اولي براي او تجلي کرده و شهريار هم بازبان اولي با او صحبت کرده است.
اصولاْ شرح حال و خاطرات زندگي شهريار در خلال اشعارش خوانده ميشود و هر نوع تفسير و تعبيري که در آن اشعار بشود به افسانه زندگي او نزديک است. عشقهاي عارفانه شهريار را ميتوان در خلال غزلهاي انتظار؛ جمع وتفريق؛ وحشي شکار؛ يوسف گمگشته؛ مسافر همدان؛ حراج عشق؛ ساز صباء؛ وناي شبان و اشک مريم: دو مرغ بهشتي....... و خيلي آثار ديگر مشاهده کرد. محروميت وناکاميهاي شهريار در غزلهاي گوهرفروش: ناکاميها؛ جرس کاروان: ناله روح؛ مثنوي شعر؛ حکمت؛ زفاف شاعر و سرنوشت عشق بيان شده است. خيلي از خاطرات تلخ و شيرين او در هذيان دل: حيدربابا: مومياي و افسانه شب به نظر ميرسد.
استاد شهريار سرانجام پس از هشتاد و سه سال زندگي شاعرانه پربار و افتخار در ۲۷ شهريور ماه ۱۳۶۷ به ملکوت اعلي پيوست و پيکرش در مقبره الشعراي تبريز که مدفن بسياري از شعرا و هنرمندان آن ديار است به خاک شپرده شد.

علاقه مندان ميتوانند شعرهاي اين شاعر بزرگ را در اين جا مطالعه کنند. (اشعار استاد شهريار)

راستی در ادامه مطلب یه چیز بی ربطی گذاشتم که مطمئنم همتون خوشتون میاد......

ادامه نوشته

زبان ترکی آذربایجانی

زبان ترکی آذربایجانی (به ترکی آذربایجانی: Azərbaycan türkcəsi و یا Azərbaycan dili) زبان گفتاری اهالی در منطقه آذربایجان و سایر مناطق آذربایجانی‌نشین ایران و زبان رسمی جمهوری آذربایجان است. ترکی آذربایجانی به عنوان زبان گفتاری همچنین در نواحی شرقی ترکیه و جنوب گرجستان^[۹] و داغستان^[۱۰] رایج است.

 گروه‌بندی‌ زبانی

ترکی آذربایجانی زیرشاخهٔ زبان‌های ترکی و زبان اکثر مناطق ترک‌نشین ایران از جمله آذربایجان است.

سایر زیرشاخه هاى مختلف زبان تركى موجود در ایران عبارتند از :

• - تركى قشقائی

• - تركى ترکمنی

• - ترکی خلجی

• - تركی خراسانی

 

کاربرد خط سیریلیک برای ترکی آذربایجانی (۱۹۹۱ - ۱۹۳۹)^[۱۶]

 تحول در خط ترکی آذربایجانی مدرن

در سدهٔ نوزدهم میلادی افرادی مسئلهٔ تغییر الفبای آذری را مطرح کردند. میرزا فتحعلی آخوندزاده (۱۸۷۸) و جلیل محمد قلی‌زاده از این دسته افراد بودند. البته این امر با مخالفت شدید گروهی دیگر از جمله روحانیان روبرو شد. این مسئله در دورهٔ بسیار کوتاه جمهوری دمکراتیک آذربایجان (۱۹۱۸-۱۹۱۹) نیز مطرح گشت. بعد از پیروزی بلشویکها چندین روزنامه به خط لاتین در باکو چاپ می‌شد؛ ولی خط عربی هنوز به کار گرفته می‌شد. در سال ۱۹۲۴ نریمان نریمانف رهبر بلشویک آذربایجان توانست قانون استفاده از لاتین در امور دولتی را به تصویب مجلس جمهوری آذربایجان شوروی برساند.

 تغییر به الفبای لاتین (۱۹۲۶)

در سال ۱۹۲۶ اولین کنفرانس ترک شناسی در باکو برگزار گردید. گردآمدگان تصمیم گرفتند که خط لاتین را خط مورد استفادهٔ تمام ترک‌زبانان اذربایجانی جهان اعلام کنند. دو سال بعد به رهبری "کمال پاشا"(آتاترک) رفرم خط در ترکیه به اجرا گذاشته شد و الفبای لاتین جایگزین الفبای عثمانی (عربی) گردید. در همین سال کمیته‌ای به نام "ینی الیفبا" (الفبای جدید) در مسکو به تدوین الفبای یکدستی پرداخت که در تمامی جمهوری‌های ترک‌زبان اتحاد جماهیر شوروی (آذربایجان، ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان) استفاده شود. این الفبا به مدت بیش از ده سال مورد استفاده بود.

ادامه مطلب...................

ادامه نوشته

زبان آذری

زبان آذری زبانی است از خانواده زبان‌های ایرانی غربی که در منطقه آذربایجان (آتورپاتکان) پیش از گسترش زبان ترکی رایج بوده‌است و امروزه گستره آن محدود شده‌است. بیشتر دانشمندان ایران‌شناس، در بازگویی ریشه تاریخی زبان دیرین مردم آذربایجان، باور دارند که زبان باستانی آذری بازمانده و دگرگون شده زبان مادها است و ریشه آریایی دارد که تاریخ‌دانان و جغرافی‌نویسان اسلامی آن را فارسی(ایرانی)، فهلوی و آذری خوانده‌اند.

هر چند که مطالعه بر روی این زبان سابقه طولانی در نزد شرق‌شناسان غربی دارد، اما نخستین پژوهش گسترده روی آن در ایران توسط احمد کسروی انجام گرفت. احمد کسروی تاریخ‌نویس ایرانی، در کتاب آذری زبان باستان نمونه‌هایی از این زبان و ارتباط آن را با زبان تاتی نشان داد. زبان‌شناسان با اشاره به وجود زبان‌های تاتی و هرزنی در چندین روستای آذربایجان شرقی، اردبیل، نمین، خلخال (کلور)، عنبران، پیله رود و میناباد آنها را از بقایای آن زبان باستانی می‌داند.احمد کسروی تبریزی بر این باور است که زبان «آذری»، یکی از شاخه‌های زبان پهلوی است که پس از حمله عرب‌ها و هجوم اقوام ترک همچنان به زندگی خود ادامه داده‌است. ولی با پا گرفتن زبان ترکی در آن دیار، رفته رفته زبان «آذری» رو به سستی و نابودی نهاده‌است. گو اینکه هنوز در پاره‌ای از روستاها و بخش‌های آذربایجان نقشی و نشانی از آن باقی است.

ادامه مطلب را بخوانید........

ادامه نوشته

نظامی گنجوی

نظامي گنجوي

) ١٢٠٩  ١١٤١ )

گنجه ده آنادان اولموش تعليم و تربيه و تحصيليني ده اورادا آلميشدير زمانه سينين عاليم شخصي لرينده ن اولوب تاريخ، فلسفه، شعريت، اخترشناسليق، هندسه و جغرافيا،فقه و....علملري عرب فارسي و پهلوي ديللريني موكميل بيلمشدير. مشهور خمسه مأليفيدير بو اثرلرين شرق و اوروپا شاعيرلرينه. قوتلي تاثيري اولوب اثرلري بوتون مدني خلق لرين ديلينه ترجمه ائديلمیشدير شرق ادبياتيندا يئني ترقي ادبي مكتبين باني سي دير، دونيانين مشهور موزه و آرشيولرينده، نظامي اثرلرينين نفيس ال يازمالاري محافظه ائديلر

* * *

 
 

ادامه نوشته

سرزمين‌های شکفت انگیز و مردمانی مهربان


Strange Lands and Friendly People

بخش اول - آذربايجان (۱)

نوشته: ويليام داگلاس - برگردان: حميد داديزاده تبريزی


داگلاس در ظاهر با شخص حاکم آن زمان برخورد نمی‌کند، اما از زبان مردم و از روی اسناد و مدارک چهره حکومت را عيان می‌کند و نقش مامورين، ملاکان حکومتی، نيروهای سرکوبگر آن را نشان می‌دهد.


سخن مترجم

"من وقتی باور خواهم کرد فردی به طور موروثی سلطنت کند که با چشمانم ببينم بچه‌ای با تاج شاهی به دنيا می‌آيد و ملتی با پشتی حمالی": والدو امرسون امريکايی


 کتاب ويليام داگلاس، قاضی عاليرتبه ديوان عالی آمريکا در دسترس ماست. داگلاس که از چهره‌های برجسته دستگاه قضايی امريکاست و آثارش بخشی از تاريخ حقوقی مدنی و آزادی‌های ليبرالی اين کشور را نشان می‌دهد، بنا به علاقه فراوانش به کوهنوردی، جهانگردی و مطالعه وقايع جهان، اکثر کشورهای خاورميانه را گشته، از يونان، اردن، مصر، ترکيه، قبرس، ايران، افغانستان گذشته و وقايع مهم و خصايل ويژه مردم اين کشورها را با ديد خودش به رشته تحرير درآورده است. او همچون سياحی بی طرف ولی معتقد به آزادی‌های مدنی و حقوق بشر و مخالف سرسخت شوروی و بلوک شرق آن زمان آثارش را به يادگار گذاشته است. در کشور ما ايران، بنا به سنت ديرينه و نهادی شده استبداد، ترجمه اين کتاب چندان مورد نظر ماموران دولتی و يا روشنفکران وفادار به قدرت حاکمه نبوده است. چرا که وقايع نگاری و يا خاطره نويسی اين چهره برجسته حقوقی چندان با مذاق اين قبيل افراد خوانايی نداشته است.


برید ادامه مطلب:-)....................

ادامه نوشته

انواع شعر درزبان ترکي

 

1 - ويژگي هاي کلي شعر آشيقي

شعر آشيقي علي رغم فرم و شکل ساده اش مفاهيم عميق فلسفي ، ديني ، انساني ، احساسي ، اجتماعي و گاه بنا بر نياز زمان و محيط ، مفاهيم سياسي را در خود پرورانده است . براي نمونه مي توان به نوعي شعر از شعر آشيقي اشاره کرد که بر اساس حروف نهاده شده است . اين نوع شعر برگرفته از فلسفه نهضت « حروفي گري » است که توسط شاعر مبارز و عارف بزرگ « نعيمي » و به دنبال او « عمادالدين نسيمي » بنياد شده است .

دکتر جواد هيئت پژوهشگر فرهنگ و فولکلور آذربايجان ، ويژگي هاي آشيق ها و شعر آشيقي را به شکل زير بيان مي کند :

1 - آشيق ها ، نوازنده ساز و شاعراني هستند که اشعارشان را با ساز مي خوانند .

2 - شاعر ساز ( آشيق ) ، عمما اشعار خود را با اوزان هجائي سروده اند .

 3 - زبان شعري آنها سليس و نسبتا ترکي خالص است .  

4 - آشيق ها شعر و موسيقي را يک اثر واحد مي دانند و هنگام سرودن شعر ، اهنگ آن را نيز  

مي سازند .

 5 - آشيق ها اشعار خود و ديگر آشيق ها را در بين مردم انتشار مي دهند .

 6 - در شعر آشيقي، آرزوها ، اميدها ، زندگي و معيشت ، جهان بيني ، مبارزه و گاه مسائل ديني به شکل بديعي منعکس مي شود.

درخشان ترين دوره تاريخي شعر آشيقي ، دوره سلطنت شاه اسماعيل صفوي است . توجه شاه اسماعيل صفوي متخلص به ختائي به گسترش شعر و ادب ترکي باعث شد ، شعر آشيقي که از نظر موسيقي و زبان اصالت بيشتري داشت ، متداول شود . اين اصالت پيامد زباني ساده ، روشن و در عين حال زيبا و وزني هجائي است.

در ادامه مطلب میتوانید انواع شعر ,اشیقی را ببینید......

ادامه نوشته

یار قاصدی استاد شهریار

سن یاریمین قاصدی سن  

                 اگلش سنه چای دئمیشم  

خیالینی گؤندریب دی

                  بسکه من آخ – وای دئمیشم

 آخ! گئجه لر یاتمامیشام

                  من سنه لای لای دئمیشم

 سن یاتالی، من گؤزومه

                  اولدوزلاری سای دئمیشم

 هر کس سنه اولدوز دئیه

                  اؤزوم سنه آی دئمیشم

 سندن سؤنرا، حیاته من

                  شیرین دیسه، زای دئمیشم

 هر گؤزلدن بیر گول آلیب

                  سن گؤزه له پای دئمیشم

 سنین گون تک باتماغیوی

                  آی باتانا تای دئمیشم

 ایندی یایا قیش دئییرم

                  سابق قیشا، یای دئمیشم

 گاه طویووی یاده سالیب

                   من ده لی، نای - نای دئمیشم

 سؤنرا یئنه یاسه باتیب

                  آغلاری های های دئمیشم

 اتک دولی دریا کیمی

                  گؤز یاشیما، چای دئمیشم

 عمره سوره ن من قره گون

                   آخ دئمیشم، وای دئمیشم

 

خان ننه

  شھریار یکی از شاعران متبحر شعر ترکی و فارسی بود لکن اشعار ترکی او چنان از کلمات احساسی و پرشور

ترکی آکنده است کھ ھیچگاه ترجمھ کلمھ بھ کلمھ گویای زیبای احساس و عواطف شعر او نخواھد بود . شعر خان
ننھ یکی از آن شعر ھاست کھ شھریار در فراق مادربزرگ خود سروده است

 

خان ننه

خان ننه ، هایاندا قالدین     بئله باشیوا دولانیم      نئجه من سنی ایتیردیم !       دا سنین تایین تاپیلماز        

…

سن اؤلن گون ، عمه گلدی     منی گه تدی آیری کنده       من اوشاق ، نه آنلایایدیم ؟   باشیمی قاتیب اوشاقلار      

نئچه گون من اوردا قالدیم    

…

قاییدیب گلنده ، باخدیم                   یئریوی ییغیشدیریبلار                  نه اؤزون ، و نه یئرین وار            « هانی خان ننه م ؟ » سوروشدوم    دئدیلر کی : خان ننه نی                   آپاریبلا کربلایه                          کی شفاسین اوردان آلسین              

سفری اوزون سفردیر                  بیرایکی ایل چکر گلینجه                  

…

نئجه آغلارام یانیخلی                نئچه گون ائله چیغیردیم                  کی سه سیم ، سینم توتولدو         

…

ادامه نوشته

ضرب المثل های ترکی آذربایجانی

اسنه ماغ اسنه ماغي گتيرر واي سامانليق داشينا

كؤرتوددوغون بوراخماز

قوچ ايت دايي سيناچكر،خاتون قيزخالاسينا

دين سيزين كي ايمانسيزدي

اولمه اششكيم يونجابيتينجه

بوشلي بوشلونون ساغليغين ايستر

مالين بك ساخلاقونشون اوري توتما

چولمك ديغيرلاناردوواغين تاپار

اصيل ايتمزياغ ايئيمز

مال گئدربيرياناايمان گئدرمين يانا

 

دالدان آتان داش تؤپوغادئير

سؤزسؤزي گتيررآرشين بئزي

چك زحمت گؤرلذت

چؤخ دولانان چؤخ بولر (چؤخ دولانان تؤپوغاداش دئير)

دوه اوينويانداقارياغار

نانجيبه چالاسي يا گئتمه

اششك ساتان كؤششك آلانماز

قونشي پايي ياخچي دي بيرگون سنده بيرگون منده

قونشي قونشوياباخارجانيني اوداياخار

در ادامه مطلب میتوانید معادل فارسی ضرب المثلها را ببینید.........

ادامه نوشته

شعر مادر استاد شهریار

امروز میخوام احساسی ترین شعر فارسی رو بهتون معرفی کنم

این غم نامه را شهریار در از دست دادن مادرش سروده است روحشان شاد

ای وای مادرم

آهسته باز از بغل پله ها گذشت
در فکر آش و سبزی بیمار خویش بود
امّا گرفته دور و برش هاله ای سیاه
او مرده است و باز پرستار حال ماست
در زندگیّ ما همه جا وول می خورد
هر کُنج خانه صحنه ای از داستان اوست
در ختم خویش هم به سر کار خویش بود
بیچاره مادرم

***

هر روز می گذشت از این زیر پله ها
آهسته تا بهم نزند خواب ناز ما
امروز هم گذشت
در باز و بسته شد
با پشت خم از این بغل کوچه می رود
چادر نماز فلفلی انداخته به سر
کفش چروک خورده و جوراب وصله دار
او فکر بچه هاست
هر جا شده هویج هم امروز می خرد
بیچاره پیرزن همه برف است کوچه ها***

میتوانید متن کامل این شعر را در ادامه مطلب بخوانید

ادامه نوشته

عزیز آذربایجانیم

شهریار ایران

روزي به نام شعر و ادب

سايه روشن هنر

 

سخني تكراري اما دلنشين است كه ايران را كشور شعر و ادب بدانيم و بدانند. از رودكي تا شاعر امروز و از كليله و دمنه تا داستانهاي امروزي همگي گواه آن است كه در اين مرز و بوم شعر و داستان، قصيده و حكايت، غزل و روايت، هميشه بوده و دستاني قدرتمند هم هميشه پر از آنها بوده است. شاعران و نويسندگان و مترجمان گمنام هزار و يك شب و كليله و دمنه و ...، حافظ غزل سرا، خيام رباعي گو، و ... سعدي شاعر و حكايت نويس و ... همه و همه باعث شده است كه ايران جايگاهي رفيع در عرصه جهاني داشته باشد.
روز شعر و ادب فارسي در ايران، روزي است كه تكيه بر چنين پشتوانه اي بايد داشته باشد. اگر اين روز نتواند خود را هم طراز با شعر و ادب ايران نشان دهد، نخواهد توانست بيانگر روزي ملي باشد. روز ملي شعر زماني مي تواند همسويي بزرگان ادب امروز كشور را به همراه داشته باشد كه نظر آنها را جلب كرده باشد. اگر اين روز، تصويري از حافظ و سعدي و فردوسي و ... و شاعران و نويسندگان برجسته امروز نداشته باشد نخواهد توانست جايگاه مناسبي در عرصه ادب به دست آورد.
روز شعر و ادب فارسي، به مناسبت روز درگذشت استاد محمدحسين شهريار انتخاب شده است. شهريار، شاعر بزرگي بود و از اين جهت روز ملي شعر را مي توان روز شاعران و نويسندگان بزرگ دانست. در واقع روز شعر و ادب، با مناسبتي عجين است كه انتخاب آن را توجيه پذير مي سازد اما نبايد فراموش كرد كه يك «روز»، صرفاً به دليل مناسبت انتخاب خود نمي تواند مؤثر واقع شود. بايد به آن انديشيد كه عوامل گوناگوني در تأثيرگذاري يك برنامه دخيل هستند و اگر از اين عوامل غفلت شود، نبايد انتظار داشت كه نتايج بزرگ و قابل توجهي به دست آيد. در اين ميان مشاركت اهل ادب در سياستگذاري و حتي اجرا، عامل مهمي در تأثيرگذاري روز ملي شعر و ادب است. اين مهم باعث مي شود كه روز ملي شعر و ادب را روز كم اهميتي ندانيم. اگر قرار است اهالي شعر و ادب در اين روز، جشن بگيرند و اين روز را متعلق به خود بدانند، بايد زمينه مشاركت اين گروه را فراهم آورد.

قاچاق نبی

آذربايجانين خالق ماهنيسی

قاچاق نبی

  هر اولکه نين اوزونه گوره موسيقی لری و ماهنی لاری وار.کی ...

  اوخوجی لار واسيطه سيله ائل ادبياتينا يول تاپيب ؛ شفاهی ادبياتي؛

  آديلان ساخلانيبلار.آذربايجانين بويوک قهرمانی قاچاق نبی نين ..

  ماهنيسی دا؛ اونی سئوه نلرين واسيطه سيله دوزه لميشدير.کی

نبی نی و آذربايجانی سئونلره ايتحاف ائديره م:

بوز آت سنی سر تووله ده باغلارام

قيزيلدان گوموشدن سنی ناللارام

اگر منی بو داعودان قورتارسان

آند ايچير ه م مخمل آليب چوللارام.

******

نبی نين بوغلاری ائشمه ائشمه دی

پاپاغی گولله دن دئشمه دئشمه دی

نبی نين آتينی هئچ ات کئشمه دی

قوی سنه دئسينلر آی قاچاق نبی

ديوانی يئريندن اوينادان نبی

******

گون گليبدی گون اورتانين يئرينه

هجر خانيم قالتدی آتين بئلينه

اشرفی مورواری دوزوب تئلينه

قوی سنه دئسينلر آی قاجاق نبی

ديوانی يئريندن اوينادان نبی

******

قازامات ايستی دير قالا بيلميرم

کئشيگيم سالداتدير قاچابيلميرم

توفنگيم پاسلی دير آچا بيلميرم

قوی سنه دئسينلر آی قاچاق نبی

هجری اوزوندن آی قوچاق نبی

ديوانی يئريندن اوينادان نبی


و يورا بيلمز يوللار منی.......

شعر استاد

                              

 

"کوتاه در مورد استاد شهریار"

 

سید محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار (1367-1285ش) شاعری ست با تخیل پویا که امروزه بیشتر نزد عامه به خاطر سروده های مذهبی مثل "علی ای همای رحمت" مشهور است البته شهریار در زمینه های گوناگون(اجتماعی ،ملی ،تاریخی و...)هم سروده های زیبایی به جا گذاشته است. این شاعر گرانقدر معاصر گاهی اوقات انسان را به یاد غزل سرای بزگ فارسی یعنی حافظ شیرازی می اندازد و گاهی اوقات در بعضی غزل ها انسان کاملا تاثیر حافظ بر این شاعر گرانمایه را احساس میکند .

 

 

                           آمـدی، جـانـم بـه قـربـانـت ولــی حـالا چـرا

                     بی وفـا حـالا کــه من افـتــاده ام از پـا چـرا

                          نوشـدارویی و بعـد از مرگ سهـراب آمدی

                    سنگدل این زودتر می خــواستی، حالا چـرا

                           عـمر ما را مهلت امروز و فردای تو نیست

                      من که یک امروز مهـمـان توام، فـردا چـرا

                           نـازنـیـنا مـا بـه نـاز تـو جـوانـــی داده ایــم

                     دیگـر اکنون با جوانان ناز کـن، بـا مـا چـرا

                          وه کـه بـا ایـن عـمرهـای کـوتـه بی اعـتبار

                  این همه غافل شدن از چون منی شیدا چـرا

                           شورفرهادم به پرسش سر بزیر افکنـده بــود

                   ای لـب شـیـرین جـواب تـلخ سربالا چـــرا

                         ای شب هجران که یک دم بی توچشم من نخفت

                    ایـنـقـدر با بخــــت خواب آلـــودما لالا چرا

                          آسمان چــون جمع مشــتاقـان پریـــشــان می کند

                   در شگـفـــتــم من نـمی پاشد ز هـم دنــیـا چـرا

                         در خــــزان هـــجــر گـــل ای بلبل طبع حــزین

                   خامــشــی شـرط وفـاداری بـود، غـوغـا چـرا

                         شهـریارا بی حبــیــب خود نــمــی کردی ســفـــر

                   این ســفـر راه قـیــامــت مــی روی، تـنهـا چـرا

تورکون دیلی